Tết Nhảy nét đẹp truyền thống của người Dao Yên Lập
  • Cập nhật: 31/01/2023
  • Lượt xem: 745 lượt xem

Hàng năm, cứ mỗi dịp tết đến xuân về dòng họ người Dao, Nga Hoàng - huyện Yên Lập dù ở đâu hay đi làm ăn xa đều nhớ về hậu tạ tổ tiên và lễ hứa đầu năm mới theo phong tục cổ truyền của người Dao Yên Lập.


Năm nay gia đình ông Phùng Xuân Liên cùng các con cháu tổ chức Tết Nhảy theo phong tục lưu truyền - Tết Nhảy là lễ cúng lớn của dòng họ người Dao vào dịp lễ tết hàng năm. Do vậy, để tổ chức Tết Nhảy được chu đáo, gia đình ông đã chuẩn bị đầy đủ các vật phẩm như: Gạo, rượu, lợn, gà và mua sắm vàng mã, gia công đẽo gọt những dụng cụ bằng tre, gỗ tượng trưng như dao, giáo mác, cung tên để làm lễ tế trong những ngày diễn ra Tết Nhảy. Ông Phùng Xuân Liên - khu Đồng Dứa - xã Nga Hoàng - huyện Yên Lập cho biết: Những vận dụng phục vụ cho Tết Nhảy thứ nhất là lợn, gà thứ 2 là cái kiếm, đẽo kiếm 24 con dao để phục vụ cho việc Tết Nhảy, trong lễ tết này gồm có múa chuông, múa kiếm, múa dùa nên phải sử dụng những vật liệu đó, nhờ anh em, họ mạc, hàng xóm đến phụ giúp, khi đến đây mọi người chung vui ăn tết, vì gọi là Tết Nhảy, ăn song lại nhảy múa, nhảy múa, thời gian kéo dài trong 3 ngày, 3 đêm

Trong những ngày diễn ra Tết Nhảy, gia đình ông lúc nào cũng đông kín người, trong nhà, ngoài sân luôn tràn ngập không khí rộn ràng, vui tươi, phấn khởi tham gia công việc chung của dòng họ. Theo các cụ cao niên người dân tộc Dao khu Đồng Dứa, xã Nga Hoàng, kể lại trong truyền thuyết: Chuyến di cư vượt biển của con cháu 12 họ Dao, sau nhiều tháng lênh đênh trên biển, gặp bão to, sóng lớn, đe dọa đến tính mạng con cháu họ Dao. Trong cơn nguy cấp ấy, họ đã khẩn cầu xin Bàn Vương và Tổ tiên cứu giúp, xua đuổi tà ma, vượt qua sóng dữ, vào bờ an toàn. Và cũng từ đó đến nay, vào những ngày trong tháng Chạp hàng năm, tùy theo điều kiện kinh tế của mỗi dòng họ có thể theo chu kỳ từ 10 hoặc đến 15 năm tổ chức một lần. 

Những năm gần đây, điều kiện kinh tế các dòng họ người Dao Nga Hoàng được phát triển hơn, các phong tục tập quán, nét đẹp lưu truyền được dòng họ người Dao xã Nga Hoàng được tổ chức đều đặn hơn với mong ước mưa thuận gió hoà, đời sống ấm no, vừa để thực hiện lời hứa và tạ ơn Tổ tiên, cũng là dịp các gia đình dòng họ tổ chức khao nhau cùng vui tết đón xuân vui vẻ cùng anh em họ mạc và bà con dân bản.

 Ông Trịnh Tiến Xuân, Bí thư Đảng ủy xã Nga Hoàng, huyện Yên Lập cho biết: Người Dao có rất nhiều nghi lễ về tín ngưỡng, nên việc bảo tồn và phát huy cho từng loại hình có sự khác nhau, đối với lễ tết nhảy, theo ra phả cũng như sử sách ghi lại trong quá trình thực hiện, mỗi một nhà tổ, của một dòng họ, theo chu kỳ từ 12 đến 15, thậm trí 20, có gia đình do điều kiện thì lâu hơn mới tổ chức Tết Nhảy này, lễ tết này mang tính tạ ơn tổ tiên và luyện âm binh cho nghiệp tổ của gia đình đó.

Tết Nhảy người Dao không chỉ góp phần duy trì và phát huy những giá trị, bản sắc văn hoá truyền thống tốt đẹp của dân tộc Dao nhằm lưu truyền cho các thế hệ sau, mà đây còn là dịp thắt chặt tinh thần đoàn kết, gắn bó keo sơn giữa các dân tộc Mường, Kinh, Dao nơi đây./. 

Bích Thọ - Vũ Trịnh (Trung tâm VH - TT - DL và TT)